Tác dụng của sâm ngọc linh đến sức khỏe

Sâm quý dưới góc nhìn của Đông y và Y học hiện đại

Theo quan điểm của Đông Y thì sâm Ngọc Linh có vị đắng, không độc và được quy vào 2 kinh Tâm, Thận. 

Từ khi ghi danh vào các loại sâm quý giá nhất trên thế giới đến nay đã có hàng trăm công trình nghiên cứu về thành phần cũng như công dụng của dược liệu. 

Các nhà khoa học đã phát hiện ra trong cây sâm Việt Nam có tới 52 hợp chất saponin, trong khi sâm Triều Tiên, nhân sâm Hàn, sâm Mỹ chỉ có 26 saponin. Đặc biệt có tới 20 loại saponin quý mà chỉ riêng sâm Ngọc Linh mới có. 

Cụ thể, trong sâm Ngọc Linh có những thành phần sau:

  • Thân rễ, rễ củ chứa 52 hợp chất saponin, trong đó có hơn 50% saponin dammaran kiểu Ocotilol với Majonoside-R2, saponin triterpen, các loại saponin khác như Ro, Rb1, Rb2, Rc, Rd, Rf, Rg2, Rg3 Rh1, Rh2,…
  • Trong lá sâm Ngọc Linh có chứa 19 saponin pammaran.
  • 17 hợp chất acid amin gồm lysine, isoleucine, phenylalanine, leucine, valine, threonine, methionine,…
  • 7 hợp chất polyacetylen
  • 20 chất khoáng vi lượng như Fe, Co, Cu, K, Co,…, các vitamin E, B12, B2,…
  • Tinh dầu (khoảng 0.1%), glucid, lipid.

Công dụng của Sâm Ngọc Linh với sức khỏe con người

Nhờ những thành phần dưỡng chất quý hiếm này mà cây sâm Ngọc Linh được kết luận bổ dưỡng toàn thân cho người sử dụng. Cụ thể, người ta dùng sâm quý với những mục đích dưới đây.

  • Giảm đau, kháng khuẩn, hỗ trợ điều trị viêm phế quản, hen suyễn: Sâm có tác dụng kháng viêm kháng khuẩn, đặc biệt với khuẩn Streptococcus. Nhờ đó giúp làm dịu nhanh các cơn ho, giảm đau họng, giúp người bệnh dễ thở, long đờm, ngăn ngừa tái phát cơn hen suyễn.
  • Chống trầm cảm, hết âu lo, stress: Thành phần Majonoside – R2 hỗ trợ phục hồi rối loạn chức năng do stress, đồng thời giải tỏa căng thẳng và có tác dụng chống trầm cảm, chữa suy nhược thần kinh, tốt cho hệ thần kinh.
  • Bồi bổ cơ thể: Chữa suy nhược cơ thể, bổ sung dưỡng chất, nguyên tố vi lượng, khoáng chất cần thiết, kích thích ăn ngon miệng, ngủ sâu giấc. Đồng thời kích thích chức năng hoạt động của hệ tiêu hóa, tăng cường sức đề kháng, cung cấp năng lượng cho cơ thể. Loại sâm này đặc biệt thích hợp với những người còi xương, gầy yếu, suy dinh dưỡng, người cao tuổi, người bị thiếu máu, mới ốm dậy,…
  • Làm chậm quá trình lão hoá: Saponin trong sâm có hiệu quả ức chế hình thành MDA, chống oxy hoá và làm chậm quá trình lão hoá của cơ thể, dùng sâm mỗi ngày sẽ giúp da dẻ đẹp, tóc xanh và trẻ đẹp.
  • Tăng cường chức năng sinh lý nam nữ: Kích thích hoạt động của não bộ với tuyến yên, thúc đẩy sản sinh nội tiết tố sinh dục, điều hoà nội tiết tố trong cơ thể, nhờ đó giúp tăng cường sinh lực.
  • Chữa thiếu máu, bổ máu huyết: Kích thích cơ thể tăng tạo tế bào hồng cầu, tiểu cầu, nhờ đó giúp bổ máu, chữa thiếu máu và bệnh suy tiểu cầu.
  • Tăng cường trí nhớ và khả năng vận động linh hoạt, hỗ trợ hệ thần kinh: Thích hợp với người cao tuổi để hạn chế tình trạng hay quên, trí nhớ kèm, ngăn ngừa bệnh lẫn tuổi già.
  • Điều hoà huyết áp, tăng huyết áp cho người bị tụt huyết áp do mất máu, điều hoà tim mạch, trị rối loạn nhịp tim. Ở liều cao có tác dụng giảm cholesterol xấu, giảm lipid toàn phần, tăng hàm lượng cholesterol tốt, ngăn ngừa xơ vữa động mạch.
  • Tăng cường chức năng gan, giải độc gan, đào thải độc tố tích tụ trong gan, bảo vệ tế bào gan, chống xơ gan hiệu quả.
  • Giảm đường huyết, hợp lực với các loại thuốc kháng sinh giúp hỗ trợ chữa tiểu đường rất tốt.
  • Phòng chống, hỗ trợ bệnh nhân ung thư: Giảm đau tốt hơn cả thuốc giảm đau thông thường, kể cả nhóm opiat, hạn chế phải sử dụng morphine. Ức chế sự phát triển của các khối u nhú, tiêu tan tế bào lạ, tái tạo các tế bào mới, ngăn chặn mầm mống tế bào ung thư. Tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện các hậu quả khi xạ trị, hoá trị như chán ăn, ngủ kém, da khô, tóc rụng, thiếu máu,… hỗ trợ nâng cao sức đề kháng, kéo dài sự sống. 
  • Các tác dụng khác: chữa sốt rét, cầm máu vết thương, phục hồi vết thương, chữa bệnh đường tiêu hoá,…

Các cách dùng sâm Ngọc Linh hiệu quả và đúng nhất

Để sở hữu một củ sâm Ngọc Linh người mua phải trả một mức giá không hề rẻ, không phải ai cũng có điều kiện để sử dụng. Chính vì thế, nhiều người rất quan tâm dùng sâm như thế nào cho đúng cách, có hiệu quả và không lãng phí. 

Dưới đây là những cách sử dụng sâm Ngọc Linh tốt nhất mà bạn có thể tham khảo.

Ngậm trực tiếp

Đây là cách dùng đơn giản và thuận tiện nhất, bạn có thể dùng sâm tươi hoặc sâm khô theo cách sau:

  • Với sâm tươi, rửa sạch sẽ sau đó cắt một lát mỏng, với sâm khô cũng dùng 1 lát mỏng.
  • Ngậm trực tiếp sâm trong miệng cho đến khi tan hoàn toàn. 

Cách này thích hợp với người bị ốm, bệnh tật lâu ngày, người mệt mỏi, kém ăn, người mắc bệnh hen suyễn, hô hấp kém, thở khó khăn.

Lưu ý: Củ sâm tươi bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh chỉ dùng trong 2 – 3 ngày. 

Ngâm rượu sâm Ngọc Linh 

Đây là một loại rượu thuốc quý, cực kỳ thích hợp với nam giới để bồi bổ sức khỏe, tăng cường chức năng sinh lý, mạnh gân cốt, phòng ngừa và hỗ trợ bệnh tật hiệu quả. 

Cách ngâm rượu sâm Ngọc Linh đúng cách như sau:

  • Sử dụng 100g sâm khô (hoặc 500g sâm tươi), sơ chế sạch sẽ. 
  • Ngâm dược liệu cùng với 2 – 3 lít rượu trắng ngon 50 độ trong bình thuỷ tinh, sau ít nhất 3 tháng có thể sử dụng được.

Mỗi ngày chỉ nên uống khoảng 50 – 100ml rượu thuốc, không nên quá lạm dụng. Những người đang bị bệnh về huyết áp, tim mạch, ung thư, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ đang có thai, đang cho con bú không nên uống.

Cách làm sâm Ngọc Linh ngâm mật ong dùng hàng ngày

Với cách sử dụng này nên dùng sâm tươi để ngâm, phù hợp với nhiều đối tượng và đặc biệt tốt cho cơ thể, đặc biệt người già, người ốm dậy, người bệnh tật.

  • Sâm tươi rửa sạch sẽ, để khô cho ráo nước hoàn toàn, sau đó thái thành từng lát mỏng.
  • Xếp sâm vào bình thuỷ tinh, đổ mật ong rừng nguyên chất sao cho ngập các lát sâm, đậy kín và ngâm dùng dần.

Mỗi ngày sử dụng lấy 3 – 5 lát sâm ngâm mật ong, ngậm trong miệng cho đến khi tan hoàn toàn. Dùng liên tiếp trong một thời gian để bồi bổ tăng cường sức khoẻ và có hiệu quả.

Làm sâm hầm thuốc bắc

Người có sức khoẻ yếu, người mới ốm dậy, người cao tuổi cơ thể suy nhược, lão hoá hay bệnh nhân mắc bệnh nan y, đang điều trị ung thư nên dùng bài thuốc này. 

Bạn có thể dùng 5 – 6 lát sâm để hầm cùng các vị thuốc Bắc của ở hiệu thuốc để bồi bổ cơ thể, tăng cường sức đề kháng và hệ miễn dịch, hỗ trợ điều trị bệnh tật. 

Mỗi tuần nên dùng 1 – 2 lần, tham khảo ý kiến của hiệu thuốc Đông y để lựa chọn bài thuốc bắc phù hợp với tình trạng bệnh.

Pha trà uống mỗi ngày

Nếu bạn có thói quen thưởng trà thì có thể chọn dùng trà sâm Ngọc Linh, vừa bổ dưỡng, vừa phòng ngừa bệnh tật và chống lão hoá tuyệt vời. 

Cách pha trà sâm như sau:

  • Củ sâm rửa sạch, thái thành những lát mỏng. 
  • Mỗi lần pha, sử dụng 1 – 2g (khoảng vài lát) cho vào ấm, đổ nước sôi và hãm tương tự như cách pha trà. Sau 5 phút thì có thể sử dụng được nước trà.

Lưu ý: Bã trà có thể dùng vài lần, sau khi uống hết nước lần 1 có thể hãm tiếp nhiều lần cho đến khi nước trà nhạt dần thì lấy bã nhai và nuốt.

Cách dùng lá sâm Ngọc Linh

Thực tế thì củ sâm rất đắt đỏ, hơn nữa cũng rất hiếm, không phải ai cũng có điều kiện để mua và sử dụng. Thay vào đó, người ta chọn sử dụng lá sâm như một loại thảo dược để thay thế. 

Để sử dụng, bạn có thể chế biến theo nhiều cách như đun sắc nước uống, hãm pha trà hoặc ngâm rượu đều được. 

  • Sắc thuốc: Dùng 5g lá sâm sắc cùng 0.5 lít nước, đun trong khoảng 15 phút và uống trong ngày. 
  • Pha trà: Có thể dùng trà lá sâm được bán sẵn hoặc ngâm trực tiếp lá khô và hãm trong ấm trà, uống trong ngày.
  • Ngâm rượu: Dùng lá cây sâm ngâm với rượu trắng 30 – 35 độ trong ít nhất 1 tháng, mỗi ngày uống 1 – 2 chén nhỏ.

Những điều cần biết khi mua và sử dụng sâm Ngọc Linh

Với những tác dụng tuyệt vời mà sâm quý được rất nhiều người sẵn sàng chi trả hàng trăm triệu đồng để sử dụng. Thế nhưng, không phải ai cũng biết cách dùng sao cho đúng, những điều tối kỵ khi dùng sâm dẫn đến tiền mất tật mang. Dưới đây chúng tôi sẽ giải đáp những thông tin liên quan đến mua và sử dụng sâm.

Bí quyết nhận biết sâm thật sâm giả

Trong thiên nhiên, có nhiều họ cây sâm có hình dáng và đặc điểm tương tự như sâm Ngọc Linh như củ tam thất bắc, sâm rừng Lào, sâm rừng Việt Nam. Tuy nhiên những loại này không có giá trị bằng sâm Ngọc Linh và đặc biệt, giá trị kinh tế thấp hơn rất nhiều. 

Do đó, nhiều người rao bán sâm Ngọc Linh nhưng lại độn thêm hoặc giả mạo bằng cách bán các loại sâm khác. Để nhận biết sâm thật, chất lượng dưới đây là những bí quyết để phân biệt.

  • Đốt mắt (sẹo) ở thân: Đốt không sâu như các loại sâm khác, từ 3 năm trở đi thì mỗi một đốt tượng trưng cho 1 năm tuổi, đốt mọc đối xứng nhau. Củ sâm càng nhiều đốt thì càng quý giá và đắt đỏ.
  • Mặt cắt: Sâm thật có mặt cắt bên trong vàng nhạt, mịn, ranh giới giữa vỏ và ruột rõ ràng, trong khi sâm giả thường có màu khác, nhất là màu nâu tím.
  • Màu sắc: Củ sâm thật có màu vàng hoặc nâu sẫm màu, có thể biến thiên tuỳ thuộc vào khu vực trồng. 
  • Mùi vị: Chọn củ sâm có mùi thơm dịu nhẹ, đặc trưng, nếm có vị đắng và dư vị ngọt thanh trong miệng, có thể ăn khi còn tươi. Nếu sâm giả sẽ có mùi nồng đậm hơn. 

Sử dụng sâm Ngọc Linh có tác dụng phụ không, có an toàn không?

Đây là loại sâm hoàn toàn lành tính, không có độc, có thể sử dụng mỗi ngày và phù hợp với nhiều đối tượng. 

Cho đến thời điểm hiện tại chưa ghi nhận bất cứ trường hợp nào cho thấy sâm gây ra tác dụng phụ hay gây hại cho sức khỏe. Thử nghiệm khi sử dụng bột rễ cây sâm với liều lượng 10.6g/kg và 34g/kg thể trọng cho thấy không có tác dụng phụ hay ngộ độc nào.

Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn chỉ nên dùng tối đa 2 – 6g mỗi ngày và tuân thủ nghiêm chỉnh chỉ định của bác sĩ.

Có phải ai dùng sâm Ngọc Linh cũng tốt?

Sâm rất tốt để bồi bổ, tăng cường sức khỏe, phòng ngừa và hỗ trị điều trị nhiều bệnh khác nhau, đặc biệt thích hợp với nhiều đối tượng. Tuy nhiên không phải ai cũng có thể sử dụng, những đối tượng dưới đây không nên dùng:

  • Phụ nữ đang mang thai: Sâm có tác dụng tăng nội tiết tố sinh dục, co bóp thành tử cung có thể ảnh hưởng xấu đến thai nhi, doạ sẩy hoặc sẩy thai.
  • Người đang bị đau bụng do thể hàn, đầy bụng, chướng bụng không nên dùng, không dùng vào buổi chiều tối với người mất ngủ. 
  • Trẻ em chỉ dùng để bổ sung khi bị còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu, cơ thể gầy yếu,… trẻ khoẻ mạnh bình thường nên hạn chế dùng.

Những lưu ý và kiêng kỵ khi sử dụng sâm Ngọc Linh

Để đạt hiệu quả cao nhất và đảm bảo an toàn cho sức khỏe, trong quá trình sử dụng bạn nên chú ý những điều sau:

  • Khi đang uống nước sâm không ăn hải sản và củ cải.
  • Không uống chung nước trà với nước sắc từ sâm, nếu cần thiết phải uống cách nhau 2 tiếng.
  • Khi đun sắc nước, chỉ nên dùng ấm đất, để ngâm rượu nên dùng bình thuỷ tinh, hạn chế dùng đồ kim loại, đồ nhựa. 
  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý, sinh hoạt khoa học, không sử dụng chất kích thích, rượu bia trong khi dùng sâm để có hiệu quả tốt nhất.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *